Хәзерге вакытта базарда бер компонентлы реактив эластик герметикларның күп төрле төрләре бар, нигездә, силикон һәм полиуретан герметик продуктлары. Төрле эластик герметикларның актив функциональ төркемнәре һәм катырылган төп чылбыр структуралары буенча аермалары бар. Нәтиҗәдә, аларның кулланылыштагы өлешләрендә һәм өлкәләрендә чикләүләр азмы-күпме бар. Монда без берничә киң таралган бер компонентлы реактив эластик герметикларның катыру механизмнарын тәкъдим итәбез һәм төрле эластик герметикларның өстенлекләрен һәм кимчелекләрен чагыштырабыз, шуның белән аңлавыбызны тирәнәйтергә һәм гамәли куллануда тиешле сайлаулар ясарга мөмкин.
1. Гадәти бер компонентлы реактив эластик герметик катыру механизмы
Бер компонентлы реактив эластик герметиклар, нигездә, түбәндәгеләрне үз эченә ала: силикон (SR), полиуретан (PU), силил-терминацияләнгән модификацияләнгән полиуретан (SPU), силил-терминацияләнгән полиэфир (MS). Преполимерның төрле актив функциональ төркемнәре һәм төрле катыру реакция механизмнары бар.
1.1Силикон эластомер герметикының катыру механизмы
1 нче рәсем. Силикон герметикның катыру механизмы
Силикон герметиклар кулланылганда, преполимер һавадагы аз күләмдәге дым белән реакциягә керә, аннары катализатор тәэсирендә катылана яки вулканлаша. Субпродуктлар - кечкенә молекуляр матдәләр. Механизм 1 нче рәсемдә күрсәтелгән. Катыру вакытында бүленеп чыккан төрле кечкенә молекуляр матдәләргә карап, силикон герметикны декислотацирование төренә, декетоксим төренә һәм деалкогольләштерү төренә дә бүлергә мөмкин. Бу төр силикон җилеменең өстенлекләре һәм кимчелекләре 1 нче таблицада кыскача күрсәтелгән.
1 нче таблица. Берничә төр силикон ябыштыргычларның өстенлекләрен һәм кимчелекләрен чагыштыру
1.2 Полиуретан эластик герметикның катыру механизмы
Бер компонентлы полиуретан герметик (PU) - молекуланың төп чылбырында кабатланучы уретан сегментларын (-NHCOO-) үз эченә алган полимер төре. Катыру механизмы шунда: изоцианат су белән реакциягә кереп, тотрыксыз арадаш карбамат барлыкка китерә, аннары ул тиз таркала һәм CO2 һәм амин барлыкка китерә, аннары амин системадагы артык изоцианат белән реакциягә керә һәм ниһаять, челтәр структурасы булган эластомер барлыкка китерә. Аның катыру реакциясе формуласы түбәндәгечә:
1 нче рәсем. Полиуретан герметикның катыру реакциясе механизмы
1.3 Силан белән модификацияләнгән полиуретан герметикның катыру механизмы
3 нче рәсем. Силан белән модификацияләнгән полиуретан герметикның катыру реакциясе механизмы
Полиуретан герметикларының кайбер җитешсезлекләрен исәпкә алып, полиуретан күптән түгел силан белән ябыштыргычлар әзерләү өчен модификацияләнде, полиуретан структурасының төп чылбыры һәм алкоксисилан оч төркеме булган яңа төр ябыштыргыч ябыштыргыч барлыкка килде, ул силан-модификацияләнгән полиуретан герметик (SPU) дип атала. Бу төр герметикның катыру реакциясе силиконныкына охшаш, ягъни алкокси төркемнәре дым белән реакциягә кереп, гидролиз һәм поликонденсациягә дучар булалар һәм тотрыклы Si-O-Si өч үлчәмле челтәр структурасын барлыкка китерәләр (3 нче рәсем). Челтәрнең аркылы тоташу нокталары һәм аркылы тоташу нокталары арасындагы полиуретан сыгылмалы сегмент структуралары.
1.4 Силил-терминацияләнгән полиэфир герметикларының катыру механизмы
силил-терминацияләнгән полиэфир герметик (MS) - силан модификациясенә нигезләнгән бер компонентлы эластик ябыштыргыч. Ул полиуретан һәм силикон өстенлекләрен берләштерә, ПВХ, силикон мае, изоцианат һәм эреткечсез яңа буын ябыштыргыч герметик продуктлары. MS ябыштыргычы бүлмә температурасында һавадагы дым белән реакциягә керә, шуңа күрә -Si(OR) OR -SIR (OR)- структуралы силанлаштырылган полимер чылбыр очында гидролизлана һәм Si-O-Si челтәр структуралы эластомерга тоташып, герметизация һәм бәйләү эффектына ирешә. Катыру реакциясе процессы түбәндәгечә:
4 нче рәсем. Силил-терминацияләнгән полиэфир герметикның катыру механизмы
2. Гадәти бер компонентлы реактив эластик герметикларның өстенлекләрен һәм кимчелекләрен чагыштыру
2.1 Силикон герметикларның өстенлекләре һәм кимчелекләре
⑴Силикон герметикның өстенлекләре:
① Һава торышына, кислородка, озонга һәм ультрафиолет нурларына чыдамлыгы югары; ② Түбән температурага яхшы сыгылмалылык.
⑵Силикон герметикның кимчелекләре:
①Яңадан бизәлеше начар һәм буялмый; ②Җыртылуга чыдамлыгы түбән; ③Майга чыдамлыгы җитәрлек түгел; ④Тешелүгә чыдам түгел; ⑤Ябыштыргыч катлам җиңел генә бетон, таш һәм башка йомшак нигезләрне пычрата торган майлы агып чыгулар барлыкка китерә.
2.2 Полиуретан герметикларының өстенлекләре һәм кимчелекләре
⑴Полиуретан герметикның өстенлекләре:
① Төрле нигезләргә яхшы ябышучанлык; ② Түбән температурада бик яхшы сыгылмалылык; ③ Яхшы сыгылмалылык һәм яхшы торгызу үзлекләре, динамик тоташулар өчен яраклы; ④ Югары механик ныклык, бик яхшы тузуга чыдамлык, майга чыдамлык һәм биологик картаюга чыдамлык; ⑤ Күпчелек бер компонентлы дымландыручы полиуретан герметиклары эреткечсез һәм нигезгә һәм әйләнә-тирә мохиткә пычрату китерми; ⑥ Герметикның өслеген буярга мөмкин һәм куллану җиңел.
⑵Полиуретан герметикның кимчелекләре:
① Югары температуралы һәм югары дымлы мохиттә чагыштырмача тиз катырганда, күбекләр җиңел барлыкка килә, бу герметикның эшенә тәэсир итә; ② Күзәнәксез субстратларның (мәсәлән, пыяла, металл һ.б.) компонентларын ябыштырганда һәм герметиклаганда, гадәттә, праймер кирәк; ③ Сай. Төс формуласы ультрафиолет нурланышына бирешүчән, һәм җилемнең саклау тотрыклылыгына төргәкләү һәм тышкы шартлар зур йогынты ясый; ④ Җылылыкка чыдамлык һәм картаюга чыдамлык бераз җитәрлек түгел.
2.3 Силан-модификацияләнгән полиуретан герметикларының өстенлекләре һәм кимчелекләре
⑴Силан модификацияләнгән полиуретан герметикның өстенлекләре:
① Катыру күперчекләр барлыкка китерми; ② Яхшы сыгылмалылыкка, гидролизга чыдамлыкка һәм химик матдәләргә чыдамлыкка ия; ③ Һава торышына, җылылыкка, картаюга чыдам, продуктны саклауга чыдам; ④ Ябыштырганда нигезләргә киң җайлашучанлык. Гадәттә, грунтовка кирәк түгел; ⑤Өслекне буярга мөмкин.
⑵Силан модификацияләнгән полиуретан герметикның кимчелекләре:
① Ультрафиолет нурларына чыдамлыгы силикон герметикныкы кебек яхшы түгел; ② Етылуга чыдамлыгы полиуретан герметикныкыннан бераз начаррак.
2.4 Силил-терминацияләнгән полиэфир герметикларының өстенлекләре һәм кимчелекләре
⑴Силил белән тәмамланган полиэфир герметикның өстенлекләре:
1 Ул күпчелек субстратларга бик яхшы бәйләү үзлекләренә ия һәм праймерсыз активлаштыруга ирешә ала; 2 Ул гадәти полиуретанга караганда җылылыкка һәм ультрафиолет нурларына чыдамрак; 3 Аны өслегенә буярга мөмкин.
⑵Силил белән тәмамланган полиэфир герметикның кимчелекләре:
① Һава шартларына чыдамлыгы силикон силиконы кебек яхшы түгел, һәм картлыктан соң өслектә ярыклар барлыкка килә; ② Пыялага ябышуы начар.
Югарыдагы кереш сүз аша без бер компонентлы реактив эластик герметикларның берничә еш кулланыла торган төренең катыру механизмнарын алдан аңладык, һәм аларның өстенлекләрен һәм кимчелекләрен чагыштырып, без һәр продукт турында гомуми аңлауга ирешә алабыз. Гамәли кулланылышта, герметикны тоташтыру өлешенең чын куллану шартларына туры китереп сайларга мөмкин, бу куллану өлешенең яхшы герметикалануына яки тоташуына ирешергә ярдәм итә.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 15 ноябре